ALISHER NAVOIY SHE’RIYATINING MAJOZIY OLAMIDA O‘XSHATISH VA HIKMAT UYG‘UNLIGI
Keywords:
Alisher Navoiy, o‘xshatish, tashbeh, Xamsa, “Farhod va Shirin”, “Layli va Majnun”, “Hayrat ul-abror”, badiiy tasvir, falsafiy ma’no, obraz.Abstract
Mazkur maqolada Alisher Navoiyning “Xamsa” turkumiga kiruvchi dostonlarida qo‘llangan o‘xshatish (tashbeh) san’ati tahlil qilinadi. Unda bu tasviriy vositaning badiiy-estetik va falsafiy-fikriy xususiyatlari ilmiy asosda yoritiladi. O‘xshatishlar shoirning badiiy mahoratini ko‘rsatish bilan birga, asarlarda tasvirlangan qahramonlarning ichki holatini, his-tuyg‘ularini, shuningdek, chuqur falsafiy g‘oyalarni ifodalashda muhim rol o‘ynashi ochib beriladi. Misol sifatida “Farhod va Shirin” dostonida Farhodning qudrati va Shirinning husniga doir, “Layli va Majnun”da ishq va hijron motivlariga aloqador, “Hayrat ul-abror”da esa hikmat va ma’rifatga oid o‘xshatishlar tahlil qilinadi. Maqolada Navoiy ijodida o‘xshatishlarning tizimli va maqsadli tarzda qo‘llanishi, ularning asarlardagi umumiy g‘oyaviy-badiiy tuzilishga xizmat qilishi keng yoritiladi.
References
Akhmedova, D., Alimova, K., Azimdjanova, D., Nuriddinov, N., Azimbayeva, N., & Arifdjanov, Z. (2023). Polysemy of Simple Verbs in the Persian Language. language, 1, 3.
Azimbayeva, N. (2023). A COMPARATIVE STUDY OF SIMILES IN PERSIAN AND UZBEK LANGUAGES. Theoretical aspects in the formation of pedagogical sciences, 2(22), 123-125.
Azimbayeva, N. (2023). CENTRAL ASIA AND KAZAKHSTAN IN THE SCIENTIFIC HERITAGE OF ACADEMICIAN BA AKHMEDOV. Galaxy International Interdisciplinary Research Journal, 11(6), 479-486.
Azimbayeva, N. (2023). Uzbek, Persian, Russian and English alternatives of wise words used in" Nazm ul-Javahir". The Peerian Journal, 19, 53-55.
Azimbayeva N. “O‘zbek va fors tillarida xulq-atvorni ifodalovchi o‘xshatishlar”, Til va adabiyot.uz, №8, 2025. B. 144-145b.
Azimbayeva N. “O‘zbek va fors tillarida xulq-atvorni ifodalovchi leksik konstruksiyalar tasnifi”, So‘z san’ati jurnali, 7-jild №6 2024. B. B. 135-138b.
Azimbayeva N. “Fors va o‘zbek tillaridagi o‘xshatishlarning lingvomadaniy xususiyatlari” , Qoʻqon DPI Ilmiy xabarlar, 2025-yil 5-son. 2008-2015b.
Azimbayeva N. Strategies for Teaching Eastern Languages as Foreign Languages in The Context of Modern Education, European International Journal of Philological Sciences, ISSN : 2751-1715, 2025-04-21, P. 47-50
Азимбаева Н. Изучение восточных языков как иностранных: современные средства и возможности, // https://www.iupr.ru/5-132-2025, Экономика и социум.-2025.- №5(132)
Abdullaeva, M. (2015). O‘zbek adabiyoti tarixi. Toshkent: Yangi asr avlodi.
Berdiev, E. (2018). Badiiy tasvir vositalari. Toshkent: A. Qodiriy nomidagi Xalq merosi nashriyoti.
Erkinov, S. (2012). Navoiy poetikasi. Toshkent: Akademnashr.
Navoiy, A. (1991). “Xamsa” to‘liq to‘plam. G‘ofur G‘ulom nomidagi Adabiyot va san’at nashriyoti.
Qayumov, A. (2007). Navoiy ijodiyotining badiiy xususiyatlari. Toshkent: Ma’naviyat.
Rahmatullayev Sh. Hozirgi adabiy o’zbek tili. – Toshkent: Universitet, 2006. – B 71
